Azərbaycan ədəbiyyatında elə simalar var ki, onların adı yalnız qələmə aldıqları əsərlə deyil, bütöv bir həyat yolu, daşıdıqları mənəvi məsuliyyət və nümayiş etdirdikləri insanlıq nümunəsi ilə yadda qalır.
Belə sənətkarlar sözün çəkisini bilən, onu taleyinin bir parçasına çevirən ziyalılardır. Yazıçılar Birliyinin Lənkəran şöbəsinin sədri, yazıçı – dramaturq Qafar Cəfərli da məhz bu nadir simalardandır. O, ədəbiyyatda olduğu kimi həyatda da sədaqətli, ölçülü-biçili, vicdanlı duruşu ilə seçilən sənət adamıdır.
Qafar Cəfərlinin yaradıcılığının əsas mayası səmimiyyətdir. Onun nəsrində süni pafos, zorla yaradılmış dramatizm yoxdur. Yazdıqları həyatın özündən gəlir. Lənkəranın yaşıllıqları, dəniz qoxulu səhərləri, kənd adamının sadə, amma dərin taleyi, ailə münasibətlərinin ağrılı-sevincli anları onun mətnlərində canlı şəkildə nəfəs alır. O, oxucunu heyran etməyə deyil, düşündürməyə, duyğulandırmağa, bəzən də sükutla üz-üzə qoymağa çalışır. Ana sevgisi, övlad ağrısı, itki, sədaqət, vicdan və yaddaş onun əsərlərində aparıcı mövzulardır.
Bu mövzular oxucuya yalnız yazı texnikası ilə deyil, yaşanmış həyatın içindən gəldiyi üçün təsir edir. Qafar müəllim üçün ədəbiyyat sadəcə yaradıcılıq prosesi deyil, həm də mənəvi missiyadır. Beş ildir ki, Yazıçılar Birliyinin Lənkəran şöbəsinə rəhbərlik edərək bölgədə ədəbi mühitin formalaşmasına böyük əmək sərf edib. Onun rəhbərliyi dövründə Lənkəran ədəbi cameəsi təkcə regional çərçivədə yox, respublika miqyasında da tanınan bir mərkəzə çevrilib. Gənc qələm sahiblərinin üzə çıxması, onların sözə məsuliyyətlə yanaşmağı öyrənməsi məhz Qafar Cəfərlinin tələbkar, amma qayğıkeş münasibətinin nəticəsidir. O, gəncləri tərifləməklə yox, yönləndirməklə, sözün məsuliyyətini anlatmaqla yetişdirir.
Onun Lənkərana bağlılığı təkcə vəzifə çərçivəsində deyil, ruhən və taleyən bu torpağa bağlılıqdır. Qafar Cəfərli Lənkəranı sadəcə yaşadığı məkan kimi yox, yazdığı sözün qaynağı, yaddaşının dayağı kimi qəbul edir. El-obaya, torpağa, insanlara olan məhəbbət onun davranışında da, yaradıcılığında da aydın hiss olunur. O, bölgənin dərdini də, sevincini də öz taleyinin bir parçası kimi yaşayır. Paytaxt cazibəsindən uzaq qalması onun sözünü mərkəzə çatdırmağa mane olmayıb – əksinə, bu bağlılıq onun yazılarına xüsusi bir doğmalıq və inandırıcılıq qazandırıb. Qafar Cəfərlinin şəxsiyyətində diqqət çəkən mühüm cəhətlərdən biri də onun dəqiqliyi, dürüstlüyü və prinsipial mövqeyidir. Təsadüfi deyil ki, o, uzun müddət hüquqi mühafizə orqanlarında çalışıb. Bu illər onun xarakterində nizam-intizamı, məsuliyyət hissini və ədalətə sədaqəti daha da möhkəmləndirib. Hüquq sahəsində qazandığı həyat təcrübəsi sonradan onun həm ədəbi yaradıcılığına, həm də insanlarla münasibətinə öz möhürünü vurub.
Onun yazılarındakı ölçü-biçi, faktlara və psixoloji əsaslara söykənən yanaşma, sözə məsuliyyətli münasibət məhz bu həyat məktəbinin nəticəsi kimi görünür. Qafar Cəfərlinin sənət portretini tamamlayan mühüm cəhətlərdən biri də onun aktyorluq istedadıdır. Yazıçı olmaqla yanaşı, o, ekran yaradıcılığında da yadda qalan obrazlar yaradıb. Xüsusilə İlqar Fəhminin ssenarisi əsasında çəkilmiş “Günəşim ol” serialında canlandırdığı Aslan obrazı tamaşaçıların yaddaşında dərin iz buraxıb.
Bu obrazda onun daxili mədəniyyəti, insan psixologiyasını duymaq bacarığı, təbii oyun tərzi aydın hiss olunur. Aslan obrazı sübut etdi ki, Qafar müəllim təkcə sözlə yox, baxışla, susqunluqla, pauza ilə də danışmağı bacaran sənətkardır. Onu yaxından tanıyanlar deyirlər ki, Qafar Cəfərli yazdıqlarını həyatda təsdiqləyən insanlardandır. Sadə, təvazökar, diqqətli və sözü ilə əməli üst-üstə düşən bir ziyalıdır. O, heç vaxt özünü önə çəkməyə çalışmayıb. Amma gördüyü işlər, yetişdirdiyi insanlar, yazdığı əsərlər onu istər-istəməz ön plana çıxarıb.
Onun hörməti və nüfuzu vəzifədən yox, davranışdan, sədaqətdən və vicdandan qaynaqlanır. Bu gün Qafar Cəfərli təkcə bir yazıçı, dramaturq, aktyor və ya şöbə sədri deyil. O, Lənkəran ədəbi mühitinin yaddaşı, canlı şahidi və daşıyıcısıdır.
Onun qələmi insanı insana, keçmişi bu günə, dərdi ümidə bağlayan bir körpüdür. Belə sənətkarlar ədəbiyyata yalnız əsər yox, həm də mənəvi örnək qazandırırlar. Qafar müəllimə yaraşan da məhz budur. Yazdıqları ilə oxucunun qəlbində, yaşadıqları ilə el-obanın və insanların yaddaşında qalmaq bacarığı.
Belə sənətkarlar sözün çəkisini bilən, onu taleyinin bir parçasına çevirən ziyalılardır. Yazıçılar Birliyinin Lənkəran şöbəsinin sədri, yazıçı – dramaturq Qafar Cəfərli da məhz bu nadir simalardandır. O, ədəbiyyatda olduğu kimi həyatda da sədaqətli, ölçülü-biçili, vicdanlı duruşu ilə seçilən sənət adamıdır.
Qafar Cəfərlinin yaradıcılığının əsas mayası səmimiyyətdir. Onun nəsrində süni pafos, zorla yaradılmış dramatizm yoxdur. Yazdıqları həyatın özündən gəlir. Lənkəranın yaşıllıqları, dəniz qoxulu səhərləri, kənd adamının sadə, amma dərin taleyi, ailə münasibətlərinin ağrılı-sevincli anları onun mətnlərində canlı şəkildə nəfəs alır. O, oxucunu heyran etməyə deyil, düşündürməyə, duyğulandırmağa, bəzən də sükutla üz-üzə qoymağa çalışır. Ana sevgisi, övlad ağrısı, itki, sədaqət, vicdan və yaddaş onun əsərlərində aparıcı mövzulardır.
Bu mövzular oxucuya yalnız yazı texnikası ilə deyil, yaşanmış həyatın içindən gəldiyi üçün təsir edir. Qafar müəllim üçün ədəbiyyat sadəcə yaradıcılıq prosesi deyil, həm də mənəvi missiyadır. Beş ildir ki, Yazıçılar Birliyinin Lənkəran şöbəsinə rəhbərlik edərək bölgədə ədəbi mühitin formalaşmasına böyük əmək sərf edib. Onun rəhbərliyi dövründə Lənkəran ədəbi cameəsi təkcə regional çərçivədə yox, respublika miqyasında da tanınan bir mərkəzə çevrilib. Gənc qələm sahiblərinin üzə çıxması, onların sözə məsuliyyətlə yanaşmağı öyrənməsi məhz Qafar Cəfərlinin tələbkar, amma qayğıkeş münasibətinin nəticəsidir. O, gəncləri tərifləməklə yox, yönləndirməklə, sözün məsuliyyətini anlatmaqla yetişdirir.
Onun Lənkərana bağlılığı təkcə vəzifə çərçivəsində deyil, ruhən və taleyən bu torpağa bağlılıqdır. Qafar Cəfərli Lənkəranı sadəcə yaşadığı məkan kimi yox, yazdığı sözün qaynağı, yaddaşının dayağı kimi qəbul edir. El-obaya, torpağa, insanlara olan məhəbbət onun davranışında da, yaradıcılığında da aydın hiss olunur. O, bölgənin dərdini də, sevincini də öz taleyinin bir parçası kimi yaşayır. Paytaxt cazibəsindən uzaq qalması onun sözünü mərkəzə çatdırmağa mane olmayıb – əksinə, bu bağlılıq onun yazılarına xüsusi bir doğmalıq və inandırıcılıq qazandırıb. Qafar Cəfərlinin şəxsiyyətində diqqət çəkən mühüm cəhətlərdən biri də onun dəqiqliyi, dürüstlüyü və prinsipial mövqeyidir. Təsadüfi deyil ki, o, uzun müddət hüquqi mühafizə orqanlarında çalışıb. Bu illər onun xarakterində nizam-intizamı, məsuliyyət hissini və ədalətə sədaqəti daha da möhkəmləndirib. Hüquq sahəsində qazandığı həyat təcrübəsi sonradan onun həm ədəbi yaradıcılığına, həm də insanlarla münasibətinə öz möhürünü vurub.
Onun yazılarındakı ölçü-biçi, faktlara və psixoloji əsaslara söykənən yanaşma, sözə məsuliyyətli münasibət məhz bu həyat məktəbinin nəticəsi kimi görünür. Qafar Cəfərlinin sənət portretini tamamlayan mühüm cəhətlərdən biri də onun aktyorluq istedadıdır. Yazıçı olmaqla yanaşı, o, ekran yaradıcılığında da yadda qalan obrazlar yaradıb. Xüsusilə İlqar Fəhminin ssenarisi əsasında çəkilmiş “Günəşim ol” serialında canlandırdığı Aslan obrazı tamaşaçıların yaddaşında dərin iz buraxıb.
Bu obrazda onun daxili mədəniyyəti, insan psixologiyasını duymaq bacarığı, təbii oyun tərzi aydın hiss olunur. Aslan obrazı sübut etdi ki, Qafar müəllim təkcə sözlə yox, baxışla, susqunluqla, pauza ilə də danışmağı bacaran sənətkardır. Onu yaxından tanıyanlar deyirlər ki, Qafar Cəfərli yazdıqlarını həyatda təsdiqləyən insanlardandır. Sadə, təvazökar, diqqətli və sözü ilə əməli üst-üstə düşən bir ziyalıdır. O, heç vaxt özünü önə çəkməyə çalışmayıb. Amma gördüyü işlər, yetişdirdiyi insanlar, yazdığı əsərlər onu istər-istəməz ön plana çıxarıb.
Onun hörməti və nüfuzu vəzifədən yox, davranışdan, sədaqətdən və vicdandan qaynaqlanır. Bu gün Qafar Cəfərli təkcə bir yazıçı, dramaturq, aktyor və ya şöbə sədri deyil. O, Lənkəran ədəbi mühitinin yaddaşı, canlı şahidi və daşıyıcısıdır.
Onun qələmi insanı insana, keçmişi bu günə, dərdi ümidə bağlayan bir körpüdür. Belə sənətkarlar ədəbiyyata yalnız əsər yox, həm də mənəvi örnək qazandırırlar. Qafar müəllimə yaraşan da məhz budur. Yazdıqları ilə oxucunun qəlbində, yaşadıqları ilə el-obanın və insanların yaddaşında qalmaq bacarığı.
MUASİRMEDİA.AZ
Şərafəddin İlkin, Şair-publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
Prezident təqaüdçüsü, “Beynəlxalq Rəsul Rza mükafatı” laureatı.
Prezident təqaüdçüsü, “Beynəlxalq Rəsul Rza mükafatı” laureatı.
