Mustafa Kamal Atatürk, 1881-ci ildə Osmanlı İmperiyasının Saloniki şəhərində dünyaya gəldi və 10 noyabr 1938-ci ildə İstanbulun Dolmabahçə Sarayında vəfat etdi. Onun həyatı və fəaliyyəti yalnız Türkiyənin deyil, bütün dünyanın tarixində böyük bir yer tutur. Atatürk, bir dövrün lideri olmaqla yanaşı, həm də müasir Türkiyənin qurucusu və dövlətçilik ideyalarının tətbiqatçısıdır.
Atatürk’ün həyatı və fəaliyyətləri, Osmanlı İmperiyasının son dövrləri ilə başlamış və 20-ci əsrin əvvəlindəki zəif, çöküşdə olan bir imperiyanın yerinə müasir, güclü və dünyəvi bir dövlətin qurulması ilə nəticələnmişdir. 1919-cu ildə başlayan Türk İstiqlaliyyət Müharibəsi, onun liderliyində Osmanlı İmperiyasının parçalanmasından sonra Türkiyənin müstəqil bir dövlət kimi dünyada var olmasını təmin etmişdir.
Mustafa Kamal, yalnız bir hərbi lider olaraq deyil, həm də strateji düşüncələri ilə tanınmışdır. O, orduya rəhbərlik edərək, türk xalqını işğalçı qüvvələrə qarşı döyüşlərə və mübarizəyə hazırladı. Çanakkale zəfəri, onun dövrünün ən əlamətdar döyüşlərindən biridir və Atatürk’ün əslində necə böyük bir lider olduğunu göstərir. Bu zəfər, həm də türk xalqının öz müstəqilliyini qorumağa olan inamını daha da artırmışdır.
1923-cü ildən sonra, Atatürk yeni qurulan Türkiyə Respublikasının ilk prezidenti oldu və dövlətin modernləşdirilməsi üçün bir sıra ciddi islahatlar həyata keçirdi. O, ənənəvi Osmanlı idarəetmə sistemini dəyişdirərək, yeni bir müasir idarəetmə quruluşu yaratdı. Dini təsirə son verərək, dövlətin dini işlərdən ayrılmasını təmin etdi və tamamilə laiq bir cəmiyyətin qurulmasını məqsəd qoydu. Atatürk, elmi, təhsili və iqtisadiyyatı inkişaf etdirmək üçün bir çox islahatlar həyata keçirdi, o cümlədən Latın əlifbasının qəbul edilməsi, təhsil sisteminin yenilənməsi və hüquq islahatları.
Atatürk, həmçinin qadınların hüquqlarını qorumağa da xüsusi diqqət yetirdi. 1934-cü ildə qadınlara seçki hüququ verərək, Türk qadınına siyasi həyatın bir hissəsi olma imkanı tanıdı. O, qadınların sosial və mədəni həyatdakı iştirakını artırmaq üçün bir çox addımlar atdı. Bu islahatlar, yalnız türk qadınları üçün deyil, digər ölkələrin qadınları üçün də ilhamverici oldu.
Atatürk’ün ən böyük mirası, şübhəsiz ki, müasir Türkiyənin qurulmasıdır. Onun qurduğu dövlət, heç bir müstəqil xalqın azadlığını əldən verməməsi üçün bir təcəssüm olmuşdur. Müasir Türkiyə, onun ideallarına və düşüncələrinə sadiq qalaraq inkişaf edir. Atatürk’ün əsas prinsiplərindən biri olan “yurtta sulh, cihanda sulh” fikri, onun bütün dünyada sülhü və qarşılıqlı hörməti təbliğ edən dəyərlərindən biridir.
Bugün, Türkiyə, Atatürk’ün təməlini qoyduğu hüquqi, siyasi və mədəni dəyərlərlə idarə olunur. Onun irsi, yalnız bir xalqın deyil, bütün insanlığın müstəqillik və inkişaf yolunda təcrübələrdən faydalandığı bir mənbəyə çevrilmişdir. Atatürk’ün möhtəşəm düşüncələri və dərin liderlik qabiliyyətləri, onun adını əbədi olaraq tarixə yazdırmışdır
.MM.AZ
