1692-ci il iyunun 7-də Yamaykanın Port Royal şəhərində adi gün başlayırdı.
O dövrdə şəhər Karib dənizinin ən zəngin və mühüm limanlarından biri idi. Günorta saatlarına yaxın güclü zəlzələ baş verdi. Torpaq titrədi, binalar dağıldı və torpağın mayeləşməsi nəticəsində şəhərin bir hissəsi sanki aşağıya doğru çökdü. Ardınca dəniz dalğaları şəhərə daxil oldu. Nəticədə Port Royalın böyük hissəsi su və qumun altında qaldı. UNESCO da şəhərin böyük hissəsinin 1692-ci il zəlzələsindən sonra su altında qaldığını təsdiqləyir. Yamayka mənbələrinə görə, fəlakət nəticəsində minlərlə insan həyatını itirdi, təxminən 3 min bina dağıldı. Ən maraqlı məqam isə budur: Port Royal tamamilə yox olmadı. Şəhərin bir hissəsi quruda qaldı və sonradan yenidən tikildi. Lakin 1703-cü ildə baş verən böyük yanğın və sonrakı qasırğalar onun əvvəlki şöhrətinə qayıtmasına imkan vermədi. Bəs “Allahın cəzası” məsələsi? Port Royal haqqında sonradan çoxlu əfsanələr yaranıb. Şəhərin piratlar, quldurlar və əyləncə məkanı kimi məşhur olması səbəbindən bəzi insanlar onun zəlzələ nəticəsində məhv olmasını “günahların cəzası” kimi təqdim ediblər. Lakin bunun elmi sübutu yoxdur. Tarixi və arxeoloji məlumatlar hadisənin səbəbini zəlzələ, torpağın mayeləşməsi və dəniz suyunun şəhərə daxil olması ilə izah edir. Misirin itmiş şəhəri – Thonis-Heracleion Digər məşhur nümunə Misirin Thonis-Heracleion şəhəridir. Burada isə vəziyyət fərqlidir: şəhər bir gecədə yox olmayıb. Arxeoloji araşdırmalar göstərir ki, zəlzələlər, daşqınlar, dəniz səviyyəsinin qalxması və torpağın çökməsi kimi proseslər şəhərin tədricən su altında qalmasına səbəb olub. Şəhərin qalıqları 2000-ci ildə sualtı arxeoloqlar tərəfindən aşkar edilib.
MUASİRMEDİA.AZ
