Su Zanbağının Nağılı: Şahzadə Nilüfər

Saraylar, dəbdəbə və əfsanəvi gözəllik… Və bütün bunların arxasında gizlənən ağır bir ana həsrəti.
Osmanlı şahzadəsi Nilüfərin qəlbinizi titrədəcək heyranedici həyat hekayəsi…

“Xanım, təəssüf ki, müalicə nəticə vermədi. Siz uşaq sahibi ola bilməyəcəksiniz…”

Bu sözlər bir anın içində gənc şahzadənin dünyasını alt-üst etdi.

Onun adı Nilüfər idi. Adının mənası “su zanbağı”dır. Bəlkə də taleyi elə bu adda gizlənmişdi: kökləri həyatın dərin və qaranlıq sınaqlarında olsa da, suyun üzərində zərifliyi, ləyaqəti və nuru ilə seçilən bir çiçək kimi…

Nilüfər 1916-cı ildə İstanbulda dünyaya gəlmişdi. Damarlarında Osmanlı sultanlarının qanı axırdı. İlk baxışdan elə görünürdü ki, onu qarşıda saraylar, dəbdəbə və ehtiram dolu bir həyat gözləyir.

Amma tarix şahzadələrə qarşı da həmişə mərhəmətli olmur.

Nilüfər hələ uşaq ikən Osmanlı imperiyası süqut etdi. Ailəsi əvvəlki əzəmətini itirdi, doğma vətəni tərk etməyə məcbur olub Fransaya köçdü.

Gənc şahzadə Nitsada böyüdü. İmperiya dəbdəbəsindən uzaq yaşasa da, nəslinə uyğun mükəmməl tərbiyə aldı. Dillər öyrəndi, etiket qaydalarını mənimsədi.

İllər keçdikcə o, ucaboy, zərif və qeyri-adi dərəcədə gözəl bir xanıma çevrildi. Məhz bu gözəlliyi bir gün onun taleyini tamamilə dəyişdi.

1931-ci ildə Hindistanın ən qüdrətli hökmdarlarından biri — Heydərabadın sonuncu Nizamı Osman Əli Xan oğulları üçün Osmanlı şahzadələri axtarırdı. Bu, sadəcə evlilik deyildi, keçmiş şöhrətini qorumağa çalışan iki fərqli dünyanın siyasi və sülaləvi sazişi idi.

Hindistan şahzadələrinin Avropaya səfəri zamanı şahzadə Möəzzəm Cah Nilüfəri gördü və on beş yaşlı bu gənc qıza heyran qaldı.

Beləcə, gənc şahzadə ərə verilərək tamamilə yad bir dünyaya — Hindistanın Heydərabad şəhərinə göndərildi. Həmin dövrdə hətta yüksək mənsəbli qadınların da taleyi belə həll olunurdu.

Amma həyat yoldaşı Nilüfərə ürəkdən bağlandı. O, şair ruhlu, incəsənəti sevən, zərif qəlbli bir insan idi. Nilüfəri saray divarları arasında qapalı saxlamadı. Əksinə, gənc qadın parlaq ictimai fiqura çevrildi. Nilüfər tennis oynayır, səyahətlər edir, rəsmi qəbullarda iştirak edirdi.

Tədricən dövrünün üslub ikonu kimi tanınıb sevilən Nilüfər geyindiyi sarilərin dizaynını da özü hazırlayırdı.

Yüksək cəmiyyətə mənsub qadınlar onun geyim tərzini təqlid etməyə başlamışdılar.

Nilüfərin gözəlliyi və zərifliyi artıq bir əfsanə idi. Qüdrətli qayınatası ona böyük rəğbət bəsləyirdi. Nilüfərə onu “ata” deyə çağırmağa icazə vermişdi.

Amma saray parıltısı arxasında ağır bir kölgə gizlənirdi: illər keçsə də, Nilüfər ana ola bilmirdi.

Ənənəvi cəmiyyətlərdə şahzadənin dəyəri çox vaxt onların zəkası və ya ləyaqəti ilə deyil, varis dünyaya gətirmək bacarığı ilə ölçülürdü. Nilüfər dönə-dönə Avropaya gedir, məşhur həkimlərlə məsləhətləşir, ümid edir və gözləyirdi.

Sonra isə amansız hökm eşitdi: o, heç vaxt bioloji ana ola bilməyəcəkdi.

Nilüfər üçün bu təkcə şəxsi faciə deyildi; həm də evliliyinə, statusuna və gələcəyinə yönəlmiş ciddi bir təhlükə idi. Amma Nilüfər ağrının onu sındırmasına imkan vermədi. O, yalnız çox güclü insanların bacara biləcəyi bir addım atdı — öz yarasını başqalarına şəfa vermək gücünə çevirdi.

Bir gün onun evində çalışan gənc xidmətçi lazımi tibbi yardım ala bilmədiyi üçün doğuş zamanı həyatını itirdi. Bu faciə Nilüfərin qəlbində dərin iz buraxdı. O an anladı ki, özü uşaq dünyaya gətirə bilməsə də minlərlə ana və körpənin həyatını xilas edə bilər.

1949-cu ildə onun təşəbbüsü və səyi ilə Heydərabadda qadınlar və uşaqlar üçün ixtisaslaşmış müasir bir xəstəxana yaradıldı. Nilüfər sosial layihələri dəstəkləyir, adından və nüfuzundan boş şöhrət üçün deyil, insanların həyatını xilas etmək üçün istifadə edirdi.

Amma qədim ənənələr hisslərdən daha güclü çıxdı. 1948-ci ildə Nilüfərin həyat yoldaşı varis sahibi olmaq üçün ikinci dəfə evləndi. Həmin nikahdan uşaqlar dünyaya gələndə Nilüfər bu ağrını daha dərindən hiss etdi. Ötən əsrin 50-ci illərinin əvvəllərində o, Hindistanı tərk etdi, bir müddət sonra isə boşandı.

Azad, məşhur, gözəl, amma daxilən tamamilə tənha Nilüfər Avropaya qayıtdı.

“Vogue” jurnalı onu dövrünün ən gözəl qadınlarından biri elan etmişdi. Hollivud rejissorları onu kinoda görmək istəyirdi. Amma Nilüfər şöhrət arxasınca qaçmadı, sakitcə xeyriyyəçilik fəaliyyətini davam etdirdi.

Və nəhayət, onun da həyatına varis, siyasi ittifaq və ya sülalə maraqları tələb etməyən saf bir sevgi daxil oldu. 1963-cü ildə Nilüfər amerikalı diplomat və ssenarist Edvard Poup ilə ailə qurdu. Edvard onu sadəcə bir qadın kimi sevdi. Onlar Parisdə iyirmi ildən çox birlikdə daha sakit, azad və səmimi bir ömür sürdülər.

Nilüfər 1989-cu ildə dünyasını dəyişdi.

Nilüfər övlad sahibi ola bilməsə də, onun adını daşıyan xəstəxanada şəfa tapan minlərlə körpənin mənəvi anası oldu.

Onun həyatı bizə çox vacib bir həqiqəti xatırladır:

Qadının dəyəri ana olub-olmaması ilə,

evliliklə, ad-sanla ölçülmür.

İnsanın həqiqi dəyəri qazandığı sevgidə, etdiyi yaxşılıqlarda və ağrılardan keçərkən qoruyub saxladığı ləyaqətdədir. Özü qaranlıq yaşasa belə, başqalarının yoluna bəxş etdiyi işıqdadır.

Nilüfər qan bağı ilə ana ola bilmədi, amma ürəyi ilə minlərlə insanın anası oldu.

Bəzən bir insanın işığı minlərlə taleyin yolunu aydınlada bilir.

MM.AZ