Britaniya donanmasının möhtəşəm qələbəsi Fransanın dənizlərdəki planlarına ağır zərbə vurdu — admiral Nelson isə döyüş meydanında həyatını itirdi
21 oktyabr dünya tarixində mühüm hərbi hadisələrdən biri ilə yadda qalıb. 1805-ci ilin həmin günündə İspaniyanın cənub-qərbində, Trafalqar burnu yaxınlığında Britaniya donanması ilə Fransa və İspaniyanın birləşmiş donanması arasında böyük dəniz döyüşü baş verib.
Trafalqar döyüşü Napoleon Bonapartın Avropada hökmranlığını genişləndirməyə çalışdığı dövrdə baş verən ən əhəmiyyətli hərbi qarşıdurmalardan biri idi. Britaniya donanmasının qələbəsi Fransanın Britaniya adalarına dənizdən hücum etmək imkanlarını ciddi şəkildə zəiflətdi.
XIX əsrin əvvəllərində Avropa böyük siyasi və hərbi qarşıdurmalar dövrünü yaşayırdı. Fransa imperatoru Napoleon Bonapart qitədə nüfuzunu genişləndirir, Britaniya isə Fransanın dənizlərdə üstünlük əldə etməsinin qarşısını almağa çalışırdı.
Napoleonun planlarında Britaniyaya qarşı mümkün hərbi əməliyyatların həyata keçirilməsi üçün dəniz yollarına nəzarət xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Fransa və İspaniya donanmalarının birləşməsi Britaniya üçün ciddi təhlükə yaradırdı.
Britaniya donanmasına admiral Horatio Nelson rəhbərlik edirdi. O, düşmən donanmasını məğlub etmək üçün ənənəvi düzülüşdən fərqlənən taktika tətbiq etdi. Britaniya gəmiləri düşmən xəttinə iki istiqamətdən yaxınlaşaraq onun döyüş nizamını pozmağa çalışdı.
Bu taktika Britaniya donanmasına mühüm üstünlük qazandırdı.
Trafalqar döyüşünün ən yaddaqalan hadisələrindən biri admiral Horatio Nelsonun ölümü oldu. Döyüş zamanı o, Fransa gəmisindən açılan atəş nəticəsində ağır yaralandı və həmin gün həyatını itirdi.
Nelsonun ölümü Britaniyada böyük kədərə səbəb olsa da, onun rəhbərlik etdiyi donanma döyüşü qələbə ilə başa vurdu. Admiral sonradan Britaniya hərb tarixinin ən məşhur simalarından birinə çevrildi.
Onun adı dəniz strategiyası, cəsarət və hərbi rəhbərliklə əlaqələndirilir. Londondakı Trafalqar meydanı da məhz bu qələbənin xatirəsini yaşadır.
Trafalqar döyüşündə Britaniya donanması Fransa və İspaniyanın birləşmiş donanmasını ağır məğlubiyyətə uğratdı. Britaniya tərəfi heç bir gəmisini itirmədi, Fransa və İspaniya tərəfi isə çoxsaylı gəmi itkisi və ciddi insan tələfatı ilə üzləşdi.
Bu qələbə Britaniyanın dənizlərdə üstünlüyünü möhkəmləndirdi. Napoleonun Britaniyanı dənizdən işğal etmək planları daha da çətinləşdi.
Bununla belə, Trafalqar döyüşü Napoleon müharibələrini dərhal başa çatdırmadı. Avropada quru döyüşləri davam etdi və Fransa imperiyası yalnız sonrakı illərdə ciddi məğlubiyyətlərlə üzləşdi.
Trafalqar qələbəsi Britaniyanın dəniz gücünün əsas simvollarından birinə çevrildi. Bu döyüş göstərdi ki, donanmanın düzgün idarə olunması, taktiki üstünlük və komandirin qərarları müharibənin nəticəsinə həlledici təsir göstərə bilər.
21 oktyabr 1805-ci il hadisəsi bu gün də hərbi tarixçilər tərəfindən öyrənilir. Trafalqar döyüşü yalnız bir donanmanın digərini məğlub etməsi deyil, həm də Avropada güc balansının formalaşmasına təsir edən mühüm tarixi hadisədir.
MM.AZ
