22 sentyabr – Ümumdünya Avtomobilsiz Günü: Şəhərlər bir gün avtomobillərsiz necə dəyişir?
Hər il 22 sentyabr bir sıra ölkələrdə Ümumdünya Avtomobilsiz Günü kimi qeyd olunur. Bu günün əsas məqsədi insanların diqqətini avtomobillərdən həddindən artıq istifadənin şəhər mühitinə, havanın keyfiyyətinə, səs-küyə və nəqliyyat sıxlığına təsirinə yönəltməkdir.
Avtomobilsiz Gün insanları şəxsi avtomobildən istifadəni azaltmağa, mümkün olduqda piyada gəzməyə, velosipeddən və ictimai nəqliyyatdan yararlanmağa təşviq edir.
Avtomobilsiz Günün əsas məqsədi nədir?
Müasir şəhərlərdə avtomobillərin sayı ildən-ilə artır. Bunun nəticəsində yollarda tıxaclar, parklanma problemi, səs-küy və havanın çirklənməsi kimi məsələlər daha çox gündəmə gəlir.
Avtomobilsiz Gün vasitəsilə cəmiyyətə belə bir mesaj verilir: şəhərdə bütün hərəkətlərin şəxsi avtomobillə həyata keçirilməsi zəruri deyil.
Bu gün insanlara avtomobildən istifadə etmədən gündəlik işlərini görməyin mümkün yollarını sınamaq üçün imkan yaradır.
Şəxsi avtomobillərin azalması şəhərə nə verə bilər?
Avtomobillərin sayının müvəqqəti də olsa azalması küçələrdə nəqliyyat hərəkətinin yüngülləşməsinə kömək edə bilər. Eyni zamanda piyada və velosiped üçün daha rahat məkanların yaradılmasının əhəmiyyəti gündəmə gəlir.
Şəhərlərdə avtomobillərdən asılılığın azalması uzunmüddətli perspektivdə daha dayanıqlı nəqliyyat sistemlərinin inkişafına stimul verə bilər.
Ekologiya baxımından əhəmiyyəti
Nəqliyyat vasitələri atmosferə müxtəlif tullantıların buraxılmasının mənbələrindən biridir. Xüsusilə sıx şəhər yollarında nəqliyyatın çoxluğu hava keyfiyyətinə təsir göstərə bilər.
Avtomobilsiz Gün bu məsələyə diqqət çəkməklə yanaşı, insanların daha ekoloji nəqliyyat vasitələrinə üstünlük verməsinin vacibliyini xatırladır.
Piyada və velosiped üçün şəhərlər
Avtomobilsiz şəhər ideyasının mühüm istiqamətlərindən biri insanların təhlükəsiz şəkildə piyada hərəkət edə bilməsidir.
Səkilərin vəziyyəti, piyada keçidlərinin təhlükəsizliyi, velosiped yollarının mövcudluğu və ictimai nəqliyyatın əlçatanlığı şəhər planlaşdırılmasında mühüm məsələlər hesab olunur.
İctimai nəqliyyatın rolu
Avtomobildən imtina etmək istəyən insanların rahat alternativə ehtiyacı var. Buna görə də avtobus, metro, tramvay və digər ictimai nəqliyyat sistemlərinin inkişafı böyük əhəmiyyət daşıyır.
İctimai nəqliyyatın rahat, təhlükəsiz və əlçatan olması insanların şəxsi avtomobildən daha az istifadə etməsinə şərait yarada bilər.
Avtomobilsiz Gün Azərbaycanda
Azərbaycanda da nəqliyyat, şəhər mühiti və ekologiya məsələləri gündəmdə olan mövzulardandır. Xüsusilə Bakıda nəqliyyat sıxlığı və parklanma problemi şəhər sakinlərinin gündəlik qarşılaşdığı məsələlər sırasındadır.
22 sentyabr insanların avtomobildən istifadəni azaltmağın mümkün yolları haqqında düşünməsi üçün bir fürsət yaradır. İşə və ya alış-verişə piyada getmək, ictimai nəqliyyatdan istifadə etmək və qısa məsafələrdə avtomobildən imtina etmək bu günün ideyasına uyğun davranışlardan sayıla bilər.
Bu gün necə qeyd oluna bilər?
Avtomobilsiz Gün münasibətilə insanlar:
- qısa məsafələrdə piyada hərəkət edə bilər;
- ictimai nəqliyyatdan istifadə edə bilər;
- velosiped sürə bilər;
- şəxsi avtomobildən mümkün qədər az istifadə edə bilər;
- uşaqlara və gənclərə ekoloji nəqliyyatın əhəmiyyəti barədə məlumat verə bilər;
- şəhərlərdə daha təhlükəsiz piyada və velosiped infrastrukturu barədə ictimai müzakirələrə qoşula bilər.
Bir günlük təşəbbüsdən daha böyük məqsədə
Avtomobilsiz Gün yalnız bir gün avtomobildən imtina etməkdən ibarət deyil. Əsas məqsəd şəhərlərin gələcəkdə insanlar üçün daha rahat, təhlükəsiz və ekoloji baxımdan dayanıqlı olması barədə düşünməkdir.
Şəhərlərdə avtomobil, piyada, velosiped və ictimai nəqliyyat arasında düzgün balansın yaradılması həm nəqliyyatın səmərəliliyinə, həm də şəhər həyatının keyfiyyətinə təsir edə bilər.
22 sentyabr – Ümumdünya Avtomobilsiz Günü insanlara xatırladır ki, şəhərlər yalnız avtomobillər üçün deyil, ilk növbədə orada yaşayan insanlar üçün qurulmalıdır.
MM.AZ
