Dövlət xidmətlərində yeni dövr başlayır!
Azərbaycan dilində süni intellekt modelləri hazırlanır. Məqsəd dövlət xidmətlərini daha əlçatan etmək, vətəndaşların müraciətlərini asanlaşdırmaq və texnologiyanın Azərbaycan dilini, milli dəyərləri və cəmiyyətin xüsusiyyətlərini daha yaxşı anlamasına nail olmaqdır.
Oktyabrın 27-də Bakıda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu çərçivəsində Azərbaycanın rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat nazirinin müavini Rəşad Həsənov ölkədə Azərbaycan dilində süni intellekt imkanlarının yaradılması istiqamətində işlərin aparıldığını bildirib.
Onun sözlərinə görə, hazırlanmaqda olan modellər dövlət xidmətlərinin göstərilməsində istifadə olunacaq. Bu təşəbbüs Azərbaycanın 2025–2028-ci illər üçün Süni İntellekt Strategiyası və 2026–2028-ci illər üzrə rəqəmsal inkişaf fəaliyyət planı ilə əlaqəlidir.
Müasir süni intellekt sistemləri müxtəlif dillərdə suallara cavab verir. Lakin azsaylı dillərdə məlumat bazası və təlim materialları məhdud olduqda cavabların keyfiyyəti aşağı düşə, sistem istifadəçini başqa dilə yönləndirə bilər.
Rəşad Həsənovun fikrincə, məsələ yalnız dilin düzgün başa düşülməsi ilə məhdudlaşmır. Süni intellekt Azərbaycan cəmiyyətinin mədəni xüsusiyyətlərini, ailə münasibətlərini və yerli reallıqları da nəzərə almalıdır.
Məsələn, ailə üzvlərinin yaşlı valideynlərə qayğı göstərməsi Azərbaycan cəmiyyətində mühüm sosial dəyərdir. Yeni texnologiyaların bu xüsusiyyətləri nəzərə alması onların insanlara daha uyğun cavablar verməsinə kömək edə bilər.
Nazir müavininin açıqlamasına əsasən, vətəndaşların dövlətlə əlaqəsini asanlaşdıran my.gov platformasında nitqin mətnə çevrilməsi texnologiyası və ilk agent əsaslı xidmətlər tətbiq edilməyə başlanıb.
İlin sonunadək bu xidmətlərin sayının artırılması nəzərdə tutulur.
Belə imkanlar gələcəkdə vətəndaşların müraciətlərini daha rahat hazırlamasına, məlumatları əldə etməsinə və bəzi rəqəmsal əməliyyatları sadələşdirməsinə kömək edə bilər. Konkret yeni xidmətlərin siyahısı və onların istifadəyə veriləcəyi tarixlər barədə isə əlavə rəsmi açıqlama gözlənilir
Süni intellektdən səmərəli istifadə üçün yalnız yeni sistemlərin yaradılması kifayət etmir. İnsanların da rəqəmsal bacarıqlarını inkişaf etdirməsi vacibdir.
Rəşad Həsənovun məlumatına görə, “Rəqəmsal Üfüqlər” proqramı çərçivəsində 275 qurumdan 25 mindən çox dövlət qulluqçusunun qarşıdakı aylarda təlimlərə cəlb edilməsi planlaşdırılır.
Təlimlərdə süni intellektdən istifadə, kibertəhlükəsizlik, saxta xəbərlərin tanınması və rəqəmsal dələduzluq cəhdlərinin müəyyənləşdirilməsi kimi mövzulara diqqət ayrılması nəzərdə tutulur.
Yeni texnologiyalar təhsildə, məlumat əldə edilməsində və gündəlik işlərin asanlaşdırılmasında mühüm imkanlar yaradır. Bununla yanaşı, uşaqlar zərərli məzmun, şəxsi məlumatların qorunmaması, manipulyativ alqoritmlər və internetdə tanımadıqları şəxslərlə ünsiyyət kimi risklərlə də üzləşirlər.
Nazir müavini məktəblərdə süni intellektdən təhlükəsiz istifadənin genişləndirilməsi istiqamətində Elm və Təhsil Nazirliyi ilə birgə iş aparıldığını bildirib.
Bu baxımdan əsas məqsəd texnologiyanı qadağan etmək deyil, ondan yaşa uyğun, təhlükəsiz və məsuliyyətli şəkildə istifadəni təmin etməkdir.
Azərbaycan dilində süni intellekt modellərinin hazırlanması rəqəmsal xidmətlərin inkişafı baxımından əhəmiyyətli addımdır. Bu texnologiyaların uğuru onların nə dərəcədə dəqiq işləməsindən, məlumatların təhlükəsizliyindən və vətəndaşların real ehtiyaclarına cavab verməsindən asılı olacaq.
Əsas məsələ süni intellekt yaratmaqla bitmir. Əsas məsələ elə bir sistem qurmaqdır ki, Azərbaycan dilində danışan vətəndaş öz dövlət xidmətlərindən rahat, təhlükəsiz və aydın şəkildə istifadə edə bilsin.
MM.AZ
