3 oktyabr 2020-ci il Azərbaycanın müasir tarixində və İkinci Qarabağ müharibəsinin gedişində mühüm günlərdən biri kimi yadda qalıb. Həmin gün Azərbaycan Ordusunun müxtəlif istiqamətlərdə apardığı hərbi əməliyyatlar nəticəsində bir sıra yaşayış məntəqələri, o cümlədən Suqovuşan və Talış kəndləri nəzarətə götürüldü. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin həmin gün yaydığı məlumatda Cəbrayıl, Füzuli və Tərtər istiqamətlərində də bir sıra yaşayış məntəqələrinin azad edildiyi bildirilirdi.
Müharibə necə başladı?
İkinci Qarabağ müharibəsi 27 sentyabr 2020-ci ildə Azərbaycan və Ermənistan qüvvələri arasında genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların başlaması ilə baş verdi.
Azərbaycanın rəsmi mövqeyinə görə, hərbi əməliyyatların məqsədi Ermənistan silahlı qüvvələrinin nəzarətində olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası idi. Müharibə 44 gün davam etdi.
Müharibənin ilk günlərindən Azərbaycan Ordusu bir neçə istiqamətdə irəliləyiş əldə etdiyini açıqladı. Prezidentin rəsmi saytında müharibənin xronologiyasında 27 sentyabrda bir sıra kəndlərin və Murovdağ istiqamətində strateji yüksəkliklərin nəzarətə götürüldüyü, 3 oktyabrda isə yeni yaşayış məntəqələrinin azad edildiyi göstərilir.
3 oktyabrda hansı ərazilər azad edildi?
Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin 3 oktyabr 2020-ci il tarixli məlumatına görə, həmin gün gedən döyüşlər nəticəsində:
- Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsi
- Tərtər rayonunun Talış kəndi
- Füzuli rayonunun Aşağı Əbdürrəhmanlı kəndi
- Cəbrayıl rayonunun Mehdili kəndi
- Çaxırlı kəndi
- Aşağı Maralyan kəndi
- Şəybəy kəndi
- Quycaq kəndi
Azərbaycan Ordusunun nəzarətinə keçmişdi.
Bu məlumat sonradan Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytında yayımlanan müharibə xronologiyasında da əks olunub.
Suqovuşan və Talışın əhəmiyyəti
3 oktyabrın ən mühüm hadisələrindən biri Suqovuşan və Talışın azad edilməsi idi.
Suqovuşan Tərtər rayonunda yerləşən və strateji mövqeyinə görə əhəmiyyətli yaşayış məntəqəsidir. Talış kəndi də mühüm yüksəkliklərə yaxınlığı və coğrafi mövqeyi baxımından hərbi baxımdan əhəmiyyət daşıyırdı.
Azərbaycan Prezidentinin sonrakı çıxışlarında Talış və Suqovuşanın 3 oktyabr 2020-ci ildə azad edilməsinin ordunun irəliləyişinə və mənəvi ruhuna təsir edən hadisələrdən biri olduğu vurğulanıb.
Cəbrayıl istiqamətində irəliləyiş
3 oktyabrda Cəbrayıl istiqamətində də mühüm hadisələr baş verdi. Mehdili, Çaxırlı, Aşağı Maralyan, Şəybəy və Quycaq kəndlərinin nəzarətə götürülməsi həmin istiqamətdə irəliləyişin davam etdiyini göstərirdi.
Növbəti gün, 4 oktyabrda, Azərbaycan Cəbrayıl şəhərinin azad edildiyini elan etdi. Bu, müharibənin gedişində mühüm mərhələlərdən biri oldu. Prezidentin rəsmi xronologiyasında Cəbrayıl şəhərinin 4 oktyabrda azad edildiyi göstərilir.
44 günlük müharibənin davamı
3 oktyabr hadisələri müharibənin yalnız başlanğıc mərhələsi idi. Sonrakı həftələrdə Azərbaycan Ordusunun müxtəlif istiqamətlərdə irəliləyişi davam etdi.
Müharibə ərzində Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan və Qubadlı şəhərləri, Hadrut qəsəbəsi, Şuşa şəhəri və çoxsaylı kəndlər Azərbaycan nəzarətinə keçdi. Azərbaycan Baş Prokurorluğunun müharibə xronologiyasında 44 günlük döyüşlər nəticəsində 300-dən çox yaşayış məntəqəsinin, eləcə də bir sıra strateji yüksəkliklərin nəzarətə götürüldüyü qeyd olunur.
Müharibənin ən mühüm mərhələlərindən biri 8 noyabr 2020-ci ildə Şuşanın azad edilməsi oldu. Şuşanın nəzarətə götürülməsi müharibənin sonrakı gedişinə ciddi təsir göstərən hadisələrdən biri kimi qiymətləndirilir.
Müharibənin başa çatması
44 gün davam edən hərbi əməliyyatlar 10 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya liderlərinin imzaladığı üçtərəfli bəyanatla dayandırıldı.
Bəyanata əsasən, Ermənistan qüvvələrinin Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarından çıxarılması nəzərdə tutuldu. Həmçinin bölgədə Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin yerləşdirilməsi ilə bağlı müddəalar yer aldı.
Beləliklə, 2020-ci ilin payızında Azərbaycanın siyasi, hərbi və ictimai həyatında böyük dəyişikliklər baş verdi.
3 oktyabrın tarixi əhəmiyyəti
3 oktyabr 2020-ci il müharibənin gedişində xüsusi əhəmiyyət daşıyan günlərdən biri olaraq qalır. Həmin gün Suqovuşan və Talışın, həmçinin Cəbrayıl və Füzuli istiqamətində bir sıra kəndlərin nəzarətə götürülməsi Azərbaycanın hərbi əməliyyatlarının mühüm mərhələsini təşkil etdi.
Bu tarix xüsusilə Suqovuşan və Talışın azad edilməsi ilə yadda qaldı.
Sonrakı günlərdə Azərbaycan Ordusunun irəliləyişi davam etdi və 44 günlük müharibə 10 noyabr bəyanatı ilə dayandırıldı.
3 oktyabr 2020-ci il bu baxımdan İkinci Qarabağ müharibəsinin xronologiyasında mühüm səhifələrdən biri kimi tarixə düşüb.
MUASİRMEDİA.AZ
