“Azərbaycan və Özbəkistan arasında tarixi qərar: Əbədi dostluq müqaviləsi təsdiqləndi!”

Bu gün Milli Məclis Azərbaycan və Özbəkistan arasında iki mühüm sənədi ratifikasiya edib:

1. Əbədi dostluq haqqında müqavilə – iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın və müttəfiqliyin möhkəmləndirilməsi.

2. Pensiya təminatı sahəsində əməkdaşlıq sazişi – hər iki ölkədə işləyən vətəndaşların pensiya hüquqlarının qorunması.

   Azərbaycan və Özbəkistan arasında TARİXİ QƏRAR: Əbədi dostluq müqaviləsi təsdiqləndi – iki ölkənin münasibətlərində yeni dövr başlayır!

   

   

   

   Azərbaycan və Özbəkistan münasibətlərində mühüm tarixi hadisə baş verib. Milli Məclis 3 noyabr 2026-cı il tarixində Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasında əbədi dostluq haqqında Müqaviləni təsdiqləyib. Bununla yanaşı, iki ölkə arasında pensiya təminatı sahəsində əməkdaşlığı nəzərdə tutan mühüm saziş də ratifikasiya edilib.

   Bu qərar Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında mövcud olan strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətlərinin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Sənədlərin təsdiqlənməsi iki qardaş ölkənin siyasi, iqtisadi və humanitar əlaqələrinin yeni mərhələyə yüksəlməsi istiqamətində mühüm addım kimi qiymətləndirilir.

   Azərbaycan və Özbəkistan arasında əbədi dostluq haqqında Müqavilə 2026-cı il avqustun 23-də Özbəkistanın paytaxtı Daşkənd şəhərində imzalanıb. Sənədə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev imza atıblar.

   Noyabrın 3-də isə sənəd Milli Məclisin plenar iclasında müzakirəyə çıxarılıb və səsvermə nəticəsində bir oxunuşda qəbul edilib.

   11 maddədən ibarət müqavilənin əsas məqsədi iki ölkə arasında əbədi dostluq, qarşılıqlı etimad, strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətlərini möhkəmləndirməkdir.

   Bu müqavilə sadəcə diplomatik sənəd deyil. O, Azərbaycan və Özbəkistanın gələcək əməkdaşlığının siyasi və hüquqi əsaslarını daha da gücləndirir.

   Sənədin diqqət çəkən müddəalarından biri dövlətlərin bir-birinin suverenliyinə, təhlükəsizliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməsi və bu istiqamətdə qarşılıqlı dəstək göstərməsidir.

   Müqaviləyə əsasən:

   • Tərəflər bir-birinin köklü maraqlarına toxunan məsələlərdə mövqelərini dəstəkləyəcəklər.

   • Bir dövlətin suverenliyinə və təhlükəsizliyinə zərər vura biləcək fəaliyyətlərə qarşı öhdəliklər nəzərdə tutulur.

   • Hər iki ölkənin ərazisinin digər tərəfin təhlükəsizliyinə və ərazi bütövlüyünə qarşı istifadə edilməsinə yol verilməməlidir.

   • Siyasi məsləhətləşmələr və parlamentlərarası əlaqələr genişləndiriləcək.

   • İqtisadi, investisiya, nəqliyyat və logistika əməkdaşlığı gücləndiriləcək.

   Müqavilə üçüncü dövlətlərə qarşı yönəlməyib və Azərbaycanın, eləcə də Özbəkistanın digər beynəlxalq müqavilələrdən irəli gələn öhdəliklərini dəyişdirmir.

   İqtisadi əməkdaşlıqda yeni hədəf: 2030-cu ilədək 1 milyard dollar!

   

   Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin mühüm istiqamətlərindən biri də iqtisadi əməkdaşlıqdır.

   Daşkənddə imzalanmış sənədlər paketində 2030-cu ilədək iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin 1 milyard ABŞ dollarına çatdırılmasını nəzərdə tutan proqram da yer alıb.

   Bu hədəfə çatmaq üçün investisiya, sənaye, ticarət və nəqliyyat sahələrində birgə layihələrin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.

   Azərbaycanın Şərq ilə Qərb arasında mühüm nəqliyyat və logistika qovşağı olması, Özbəkistanın isə Mərkəzi Asiyada mühüm iqtisadi mövqeyə malik olması əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar yaradır.

   İki ölkə arasında ticarət əlaqələrinin genişlənməsi yeni bazarlara çıxış, istehsal imkanlarının artırılması və qarşılıqlı investisiyaların təşviqi baxımından əhəmiyyətlidir.

   Pensiyaçılar üçün də mühüm qərar: xaricdə yaşamaq pensiya hüququnu itirmək demək olmayacaq

   

   Milli Məclisin qəbul etdiyi digər mühüm sənəd Azərbaycan və Özbəkistan arasında pensiya təminatı sahəsində əməkdaşlıq haqqında sazişdir.

   2026-cı il avqustun 23-də Daşkənddə imzalanmış bu saziş 26 maddədən ibarətdir və hər iki ölkənin vətəndaşlarının pensiya hüquqlarının qorunmasına xidmət edir.

   Sənədin əsas yeniliyi ondan ibarətdir ki, Azərbaycan və Özbəkistan vətəndaşlarının digər ölkədə qazandıqları sığorta stajı pensiya hüququ müəyyən edilərkən nəzərə alınacaq.

   Məsələn, Azərbaycan vətəndaşı müəyyən müddət Özbəkistanda işləyibsə, həmin ölkədə qazandığı sığorta stajı da pensiya hüququnun müəyyənləşdirilməsi zamanı nəzərə alınacaq.

   Eyni qayda Özbəkistan vətəndaşlarına da şamil ediləcək.

   Sazişdə aşağıdakı məsələlər tənzimlənir:

   • Sığorta stajının hesablanması və təsdiqlənməsi;

   • Pensiyaların təyin edilməsi və yenidən hesablanması;

   • Pensiya ödənişlərinin digər ölkəyə köçürülməsi;

   • Vətəndaşların müraciətlərinə və şikayətlərinə baxılması;

   • Dövlət qurumları arasında məlumat mübadiləsi;

   • Pensiya hüquqlarının və şəxsi məlumatların qorunması.

   Ən mühüm məqamlardan biri isə pensiyanın digər ölkədə yaşamağa görə azaldılmaması, dayandırılmaması və ləğv edilməməsidir.

   Saziş qüvvəyə mindikdən sonra pensiya ödənişləri avro və ya ABŞ dolları ilə həyata keçiriləcək.

   Yeni sənəd 1996-cı il mayın 27-də imzalanmış əvvəlki pensiya əməkdaşlığı sazişini əvəz edəcək.

   Daşkənddə imzalanan sənədlər yalnız siyasi və iqtisadi sahələrlə məhdudlaşmır.

   Sənədlər paketində Azərbaycanın Xankəndi və Naxçıvan şəhərləri ilə Özbəkistanın Ürgənc şəhəri, həmçinin Azərbaycanın Laçın şəhəri ilə Özbəkistanın Buxara şəhəri arasında qardaşlaşma münasibətlərinin yaradılması ilə bağlı protokollar da yer alıb.

   Mədəniyyət, turizm, təhsil və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi də gündəmdədir.

   Bu əlaqələr xalqlar arasında dostluğun möhkəmlənməsinə, mədəni irsin tanıdılmasına və qarşılıqlı səfərlərin artmasına töhfə verə bilər.

   Azərbaycan və Özbəkistanın münasibətləri ortaq tarixi, türk dünyasına mənsubiyyət, mədəni yaxınlıq və qarşılıqlı maraqlar üzərində formalaşıb.

   Əbədi dostluq müqaviləsinin təsdiqlənməsi bu münasibətlərin daha möhkəm hüquqi çərçivəyə salınması deməkdir.

   Xüsusilə Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi baxımından iki ölkənin əməkdaşlığı strateji əhəmiyyət daşıyır.

   Bu sənədlərin gələcəkdə real nəticələr verməsi isə qarşılıqlı öhdəliklərin icrasından, birgə layihələrin həyata keçirilməsindən və iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsindən asılı olacaq.

   Qeyd: Milli Məclisin müqaviləni təsdiqləməsi mühüm mərhələdir. Əbədi dostluq müqaviləsi hər iki ölkədə zəruri dövlətdaxili prosedurlar tamamlandıqdan və sonuncu yazılı bildiriş diplomatik kanallarla alındıqdan sonra qüvvəyə minəcək.

   Nəticə etibarilə, 3 noyabr 2026-cı il Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin tarixində əlamətdar günlərdən biri kimi yadda qala bilər. Əbədi dostluq müqaviləsi və pensiya təminatı sahəsində yeni saziş iki ölkənin yalnız dövlətlərarası əlaqələrini deyil, həm də vətəndaşlarının hüquqlarını və gələcək əməkdaşlıq imkanlarını əhatə edir.

MUASİTMEDİA.AZ