Son dövrlərdə müşahidə olunan hava şəraitinin əvvəlki illərlə müqayisədə kəskin şəkildə dəyişməsi kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan fermerlər üçün ciddi çətinliklər yaradır.
Ənənəvi olaraq fermerlər əkin-biçin işlərini planlaşdırarkən əvvəlki illərin iqlim göstəricilərinə əsaslanır, mövsümi dəyişiklikləri müqayisə edərək qərarlar verirdilər. Lakin son illərdə havaların qeyri-sabit və anormal keçməsi bu yanaşmanı xeyli çətinləşdirir. Mütəxəssislərin fikrincə, iqlimdə baş verən bu dəyişikliklər əsasən qlobal proseslərlə bağlıdır. Bəzi hallarda insanlar bu vəziyyəti regionda baş verən müharibələr və digər hadisələrlə əlaqələndirirlər. Hər nə qədər bu fikirlər fərqli yanaşmalar olsa da, əsas reallıq ondan ibarətdir ki, dəyişkən hava şəraiti kənd təsərrüfatına birbaşa təsir göstərir. Xüsusilə uzunmüddətli və fasiləsiz yağıntılar bitkilərin inkişafına mənfi təsir edir. Davamlı yağışlar tozlanma prosesini zəiflədir ki, bu da xüsusilə taxıl bitkilərində məhsuldarlığın aşağı düşməsinə səbəb olur. Tozlanmanın zəif getməsi nəticəsində sünbüllərin dolması tam baş vermir və nəticədə məhsul itkisi yaranır. Bununla yanaşı, artıq suvarılmış sahələrin yenidən yağış altında qalması torpaqda həddindən artıq rütubət yaradır. Bu isə bitkilərin kök sistemində çürümə riskini artırır və bəzi əkin növlərinin ciddi zərər görməsinə səbəb olur. Yağıntıların intensiv olması pambıq əkini üçün də maneə yaradır. Əkin üçün hazır vəziyyətə gətirilmiş torpaq yenidən islanır və bu da səpin prosesini ləngidir. Digər tərəfdən, mütəmadi yağıntılar bəzi bitkilər üçün faydalıdır. Xüsusilə təbii ot bitkiləri və dəmyə şəraitində əkilən taxıl məhsulları üçün bu cür hava şəraiti əlverişli olub, onların inkişafını sürətləndirir. Nəticə etibarilə, iqlim dəyişiklikləri kənd təsərrüfatında yeni yanaşmaların tətbiqini zəruri edir. Fermerlər dəyişən hava şəraitinə uyğun daha çevik planlama aparmalı, müasir aqrotexniki üsullardan istifadə etməli və riskləri minimuma endirmək üçün yeni strategiyalar müəyyənləşdirməlidirlər.
MUASİRMEDİA.AZ
FUAD QƏHRƏMANOV
