Azərbaycanın xalq qəhrəmanı Sultan bəy Sultanovun dəstəsi XX əsrin əvvəllərində Zəngəzur və Qarabağ bölgələrini erməni silahlı birləşmələrindən qoruyan, strateji yollara nəzarət edən əsas könüllü özünümüdafiə qüvvəsi idi.
Dəstə Andronikin hərbi qüvvələrini darmadağın etməsi və bolşevik işğalına qarşı mübarizəsi ilə tarixə düşmüşdür.
Dəstə Andronikin hərbi qüvvələrini darmadağın etməsi və bolşevik işğalına qarşı mübarizəsi ilə tarixə düşmüşdür.
Əfsanəvi dəstə haqqında əsas faktlar bunlardır:
Əsas Tərkibi: Dəstə yerli sakinlərdən, eləcə də Sultan bəyin qohumları və cəsur el döyüşçülərindən təşkil olunmuşdu.
Andronikin Darmadağın Edilməsi: Dəstə Laçın-Zabux yolunda Andronikin qoşununu pusquya salaraq mühasirəyə almış və bir günlük şiddətli döyüşdən sonra onları ağır itkilərlə qaçmağa məcbur etmişdir. Həmin döyüş yeri sonralar xalq arasında “Qanlı dərə” adlandırılmışdır.
Strateji Yolun Müdafiəsi: Sultan bəyin dəstəsi Gorus-Laçın-Şuşa yolunun (indiki Laçın dəhlizi) təhlükəsizliyini təmin edərək erməni dəstələrinin hücumlarının qarşısını almışdır.
Bolşeviklərə Qarşı Mübarizə: Dəstə həmçinin 1920-ci illərdə Azərbaycana soxulan Qırmızı Ordu hissələrinə (Levandovskinin qoşunlarına) qarşı da uğurlu partizan döyüşləri aparmışdır.
Sonda Tərksilah Edilməsi: 1921-ci il iyulun 23-də sovet qoşunları Sultan bəyin üzərinə göndərilərək dəstə tərksilah edilmiş, özü isə İrana, daha sonra Türkiyəyə mühacirət etməyə məcbur olmuşdur.
Allah rəhmət eləsin!

MM.AZ
