Azərbaycanın Birinci Qarabağ müharibəsi tarixində adı əsir və itkin düşmüş şəxslər sırasında çəkilən gənclərdən biri Cabbarov İlham Yusif oğludur. Onun həyat və döyüş yolu, 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün müdafiəsi uğrunda mübarizəyə qoşulan gənclərin taleyini əks etdirən nümunələrdəndir.
Tələbəlikdən döyüş meydanına
Arxiv materiallarında göstərilir ki, İlham Cabbarov 1975-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. O, ali məktəbin tələbəsi olub və təhsilini davam etdirib.
1993-cü ilin aprelində İlham Cabbarov Vətənin müdafiəsində iştirak etmək məqsədilə Xətai Rayon Hərbi Komissarlığına müraciət edib. Həmin dövr Birinci Qarabağ müharibəsinin ən ağır mərhələlərindən biri idi. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində şiddətli döyüşlər gedirdi.
İlham da təhsilini yarımçıq qoyaraq döyüşlərə qatılıb və Füzuli rayonu istiqamətində gedən hərbi əməliyyatlarda iştirak edib.
1993-cü ilin avqustunda əsir düşməsi
Arxiv sənədlərinə əsasən, 20 avqust 1993-cü ildə Füzuli rayonunda gedən döyüşlər zamanı İlham Cabbarov əsir götürülüb. Bundan sonra onun həyatı ilə bağlı məlumatlar əsasən əsirlikdən qayıdan şəxslərin verdiyi şahid məlumatlarına söykənir.
Arxiv materialında İlham Cabbarovun müxtəlif vaxtlarda Xankəndidəki xəstəxanada, müvəqqəti saxlama təcridxanasında və Şuşa həbsxanasında görüldüyü barədə məlumatların olduğu qeyd edilir. Daha sonra isə onun naməlum istiqamətə aparıldığı bildirilir.
Onun haqqında şahid məlumatları
İlham Cabbarovun əsirlikdə olması barədə məlumatlar arasında əsirlikdən qayıtmış şəxslərin ifadələri də yer alır.
Arxiv sənədində Nazim Rza oğlu Rəcəbovun verdiyi məlumata istinad edilir. Həmin məlumatda İlhamın Xankəndidə, müvəqqəti saxlama yerində və Şuşa həbsxanasında görüldüyü bildirilir.
Digər şahid məlumatında isə İlhamın Şuşada saxlanıldığı barədə xəbərdən və onun uşaqlıqda sinəsində keçirdiyi əməliyyatdan qalan xüsusi izin olduğundan bəhs edilir. Bu cür fərqləndirici əlamətlər itkin şəxsin kimliyinin müəyyənləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətli ola bilər.
Taleyi niyə bu gün də araşdırılır?
İlham Cabbarovun əsirlikdən sonrakı taleyi barədə müxtəlif məlumatlar mövcud olsa da, onun sonrakı aqibətini tam və qəti şəkildə təsdiqləyən sənədlər barədə açıq mənbələrdə kifayət qədər məlumat yoxdur.
Bu səbəbdən onun əsirlik zamanı öldürüldüyünü və ya konkret şəkildə hansı şəraitdə həyatını itirdiyini rəsmi təsdiq olmadan qəti fakt kimi yazmaq düzgün olmaz.
İlham Cabbarovun adı məhz bu səbəbdən Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı əsir və itkin düşmüş azərbaycanlıların taleyinin araşdırılması mövzusunda xüsusi diqqət çəkir.
Uzun illər davam edən gözlənti
Müharibədə yaxınını itirən ailələr üçün ən ağır vəziyyətlərdən biri onun taleyinin uzun müddət məlum olmamasıdır. Şəhidlik faktının təsdiqlənməsi ilə ailə heç olmasa dəqiq həqiqəti bilir. Lakin itkin düşmüş şəxsin ailəsi illərlə bir xəbər ümidi ilə yaşayır.
İlham Cabbarovun hadisəsi də həmin ağrılı talelərdən biridir. O, gənc yaşında təhsilini davam etdirən tələbə idi. 1993-cü ildə Vətənin müdafiəsinə gedib, Füzuli istiqamətində döyüşlərdə iştirak edib və avqust ayında əsir düşüb. Bundan sonra onun taleyi ilə bağlı məlumatlar müxtəlif şahid ifadələri və arxiv sənədlərində qalıb.
İlham Cabbarovun adı unudulmamalıdır
Cabbarov İlham Yusif oğlunun həyat hekayəsi Birinci Qarabağ müharibəsinin insan talelərinə vurduğu ağır təsiri göstərir. Onun kimi yüzlərlə azərbaycanlının taleyi uzun illər araşdırılıb və bir sıra itkin şəxslərin şəxsiyyəti sonrakı illərdə müəyyənləşdirilib.
İlham Cabbarov haqqında mövcud sənədlərin, şahid məlumatlarının və digər arxiv materiallarının qorunması onun taleyinin gələcəkdə daha dəqiq araşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Cabbarov İlham Yusif oğlunun adı Azərbaycan tarixinin ən ağır səhifələrindən biri olan Birinci Qarabağ müharibəsinin əsir və itkin düşmüş şəxsləri arasında xatırlanır. Onun taleyinin aydınlaşdırılması həm ailəsi, həm də tarix baxımından mühüm məsələ olaraq qalır.
MUASİRMEDİA.AZ
GÜLLƏR AMİN
