7 oktyabr 1994-cü il Azərbaycanın müstəqillik tarixində mürəkkəb siyasi proseslərlə yadda qalan günlərdən biridir. Həmin gün Prezident Heydər Əliyevin sərəncamı ilə Surət Hüseynov Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsindən azad edildi.
Bu qərar ölkədə ciddi siyasi proseslərin getdiyi bir dövrə təsadüf edirdi. Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində dövlət quruculuğu, Qarabağ münaqişəsi, iqtisadi çətinliklər və hakimiyyət daxilində siyasi münasibətlər ölkənin gündəminin əsas məsələləri idi.
Surət Hüseynov kim idi?
Surət Hüseynov Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində hərbi və siyasi fəaliyyəti ilə tanınan şəxslərdən biri idi. O, Qarabağ münaqişəsi dövründə hərbi birliklərdən birinə rəhbərlik etmiş və 1993-cü ildə ölkədə baş verən siyasi proseslərin əsas iştirakçılarından olmuşdu.
1993-cü ilin iyununda Gəncədə baş verən hadisələr Azərbaycanın siyasi həyatında ciddi böhran yaratmışdı. Həmin dövrdə ölkədə hakimiyyət dəyişikliyi baş verdi və Heydər Əliyev Bakıya gələrək siyasi rəhbərliyi üzərinə götürdü.
Baş nazir vəzifəsinə təyin olunması
Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra Surət Hüseynovla bağlı siyasi vəziyyət dəyişdi. 1993-cü ilin yayında o, Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə təyin edildi.
Hüseynovun hökumətə rəhbərlik etdiyi dövrdə ölkədə müharibə, iqtisadi problemlər və siyasi qarşıdurmalar davam edirdi. Hakimiyyət daxilində müxtəlif qüvvələr arasında münasibətlər də mürəkkəb olaraq qalırdı.
1994-cü ilin siyasi böhranı
1994-cü ilin payızında Azərbaycanda vəziyyət yenidən gərginləşdi. Oktyabr ayında Bakıda və ölkənin bəzi bölgələrində siyasi qarşıdurmalar baş verdi.
Həmin hadisələr dövlət hakimiyyətinin sabitliyi baxımından ciddi sınaq hesab olunurdu. Prezident Heydər Əliyev çıxışlarında dövlət çevrilişi cəhdinin qarşısının alındığını bildirdi.
Bu proseslər fonunda hökumətin fəaliyyətinə və yüksək vəzifəli şəxslərin siyasi mövqelərinə münasibət də dəyişdi.
Surət Hüseynov vəzifədən uzaqlaşdırıldı
7 oktyabr 1994-cü ildə Surət Hüseynov Baş nazir vəzifəsindən azad edildi. Bununla onun hökumət rəhbəri kimi fəaliyyəti başa çatdı.
Bu qərar həmin dövrdə hakimiyyətin ölkədə siyasi sabitliyi və dövlət idarəçiliyini gücləndirmək istiqamətində atdığı addımlardan biri kimi qiymətləndirildi.
Hadisədən sonra Azərbaycanda siyasi hakimiyyətin mərkəzləşdirilməsi prosesi daha da gücləndi.
Hadisələrin sonrakı inkişafı
Surət Hüseynovun siyasi fəaliyyəti 7 oktyabr 1994-cü il hadisəsi ilə başa çatmadı. 1994-cü ilin sonlarında onunla bağlı siyasi və hüquqi proseslər davam etdi.
1995-ci ildə Gəncə hadisələri ilə əlaqədar Surət Hüseynov həbs edildi. O, dövlət hakimiyyətini zorla ələ keçirməyə cəhddə və digər ağır cinayətlərdə ittiham olundu.
Sonrakı illərdə onun işi Azərbaycan siyasi tarixinin ən çox müzakirə olunan məsələlərindən birinə çevrildi.
7 oktyabr hadisəsinin tarixi əhəmiyyəti
7 oktyabr 1994-cü il Azərbaycanın müstəqillik tarixində dövlət hakimiyyətinin möhkəmləndirilməsi və ölkədə siyasi sabitliyin təmin edilməsi baxımından mühüm mərhələlərdən biri hesab olunur.
Bu hadisə həm də 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanda siyasi hakimiyyətin, hərbi qüvvələrin və dövlət institutlarının qarşılıqlı münasibətlərinin nə qədər mürəkkəb olduğunu göstərir.
Beləliklə, Surət Hüseynovun 7 oktyabr 1994-cü ildə Baş nazir vəzifəsindən azad edilməsi Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində baş verən mühüm siyasi hadisələrdən biri kimi tarixdə qaldı.
MM.AZ
