Bu gün nüvə silahlarının sınaqlarının insan sağlamlığına, ətraf mühitə və gələcək nəsillərə yaratdığı təhlükələrə diqqət çəkmək məqsədi daşıyır.
29 AVQUST – BEYNƏLXALQ NÜVƏ SINAQLARINA QARŞI MÜBARİZƏ GÜNÜ Hər il avqustun 29-u dünyada Beynəlxalq Nüvə Sınaqlarına Qarşı Mübarizə Günü kimi qeyd olunur.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası 2 dekabr 2009-cu ildə qəbul etdiyi 64/35 saylı qətnamə ilə bu günü təsis edib. Bu tarixin seçilməsi təsadüfi deyil. 29 avqust 1991-ci ildə Qazaxıstanda yerləşən Semipalatinsk nüvə sınaqları poliqonu bağlanıb. Sovet İttifaqının ən böyük nüvə sınaq mərkəzlərindən biri olan bu ərazidə onilliklər ərzində çoxsaylı nüvə partlayışları həyata keçirilmişdi. Nüvə sınaqları təkcə həmin an baş verən dağıntılarla məhdudlaşmır. Radiasiya insanların sağlamlığına, torpağa, suya və ekosistemlərə uzunmüddətli təsir göstərə bilər. BMT-nin məlumatına görə, 1945-ci ildən etibarən dünyada 2 mindən çox nüvə sınağı həyata keçirilib. Bu günün əsas məqsədi nüvə sınaqlarının dayandırılmasının vacibliyini xatırlatmaq, nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınmasına və dünyada sülhün möhkəmləndirilməsinə çağırış etməkdir. 2026-cı ildə bu günün əhəmiyyəti daha da diqqət çəkir. BMT Baş katibi Antonio Quterreş nüvə sınaqlarının insanlara və gələcək nəsillərə vurduğu ağır zərərin unudulmamalı olduğunu bildirib və bütün nüvə silahlarına malik dövlətləri mövcud sınaq moratoriumlarını qorumağa və Hərtərəfli Nüvə Sınaqlarının Qadağan Edilməsi Müqaviləsinin (CTBT) qüvvəyə minməsi istiqamətində addımlar atmağa çağırıb.
29 avqust bizə bir daha xatırladır: nüvə sınaqlarının dayandırılması yalnız bu günün deyil, gələcək nəsillərin də təhlükəsizliyi məsələsidir.
MUASİRMEDİA.AZ
