Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı itkin düşmüş şəxslərə aid sümük qalıqlarının məhkəmə-tibbi ekspertizası zamanı 474 şəxsin qalıqlarında müxtəlif həyati xəsarətlər müəyyən edilib.
Bu barədə 8 oktyabr 2026-cı ildə Səhiyyə Nazirliyinin Məhkəmə-Tibbi Ekspertiza və Patoloji Anatomiya Birliyinin direktoru Ədalət Həsənov “İtkin düşmüş şəxslər üzrə Bakı Dialoqu çərçivəsində IV Beynəlxalq Konfrans”ın ikinci günündə keçirilən paneldə məlumat verib.
Laboratoriyalarda müayinə olunan sümük qalıqları üzərində güllə və qəlpə yaralanmaları, həmçinin küt alətlərlə yetirilmiş xəsarətlər aşkarlanıb. Bu nəticələr itkin şəxslərin taleyinin araşdırılması və onların ölüm şəraitinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm sübutlar hesab olunur.
Ekspertlər skelet qalıqlarını məhkəmə-tibbi müayinədən keçirir, daha sonra identifikasiya məqsədilə müxtəlif nahiyələrdən, xüsusilə sağlam dişlərdən bioloji nümunələr götürürlər.
Rəsmi açıqlamaya görə, işğaldan azad edilmiş ərazilərdən indiyədək Məhkəmə-Tibbi Ekspertiza və Patoloji Anatomiya Birliyinə 913 itkin şəxsə aid olduğu ehtimal edilən meyit qalıqları daxil olub.
Bu qalıqların araşdırılması bir neçə mərhələdə həyata keçirilir. Əvvəlcə məhkəmə-tibbi müayinə aparılır, daha sonra bioloji nümunələr götürülərək DNT əsasında şəxsiyyətin müəyyənləşdirilməsi üçün müvafiq araşdırmalara göndərilir.
Məhkəmə-molekulyar-genetik ekspertizaların nəticəsində Birinci Qarabağ müharibəsində itkin düşmüş 328 şəxsin kimliyi müəyyənləşdirilib. İdentifikasiya prosesi başa çatdıqdan sonra qalıqlar ailələrə təhvil verilir.
Ədalət Həsənovun açıqlamasına əsasən, artıq 273 nəfərin qalıqları ailələrinə təhvil verilib və onlar milli-dini ənənələrə uyğun şəkildə dəfn olunublar. Onlardan 225 nəfər hərbçi, 48 nəfər isə mülki şəxs olub.
Qarabağda itkin şəxslərin axtarışı və qalıqların müəyyənləşdirilməsi prosesi davam edir. Məhkəmə arxeoloqları mürəkkəb relyefə malik ərazilərdə, o cümlədən Kəlbəcər və Laçın istiqamətlərində axtarışlar aparırlar.
8 oktyabrda açıqlanan digər məlumata görə, bundan cəmi üç gün əvvəl Qarabağda daha 16 nəfərə aid insan qalıqları aşkarlanıb. Mütəxəssislər bildirirlər ki, dağlıq və sıldırım ərazilərdə qalıqların hissə-hissə toplanması axtarış prosesini çətinləşdirir.
İtkin şəxslərin şəxsiyyətinin müəyyənləşdirilməsi uzun illərdir yaxınlarından xəbər gözləyən ailələr üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. DNT ekspertizası nəticəsində şəxsiyyət müəyyən edildikdə ailələrə rəsmi məlumat verilir və qalıqların dəfn üçün təhvil verilməsi prosesi həyata keçirilir.
Axtarış, məhkəmə-arxeoloji, məhkəmə-tibbi və genetik ekspertiza işlərinin davam etdirilməsi Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı itkin düşmüş şəxslərin taleyinin aydınlaşdırılmasına imkan yaradır.
Beləliklə, 8 oktyabrda açıqlanan yeni rəqəmlər göstərir ki, itkin şəxslərin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində genişmiqyaslı araşdırmalar davam edir və aşkarlanan qalıqların şəxsiyyətinin müəyyən edilməsi üçün müasir məhkəmə-tibbi və DNT texnologiyalarından istifadə olunur.
MM.AZ
