29 oktyabr 2012 — “Sendi” qasırğası ABŞ-ı diz çökdürdü: Şəhərlər su altında, milyonlarla insan işıqsız qaldı
ABŞ tarixinin ən dağıdıcı təbii fəlakətlərindən biri olan “Sendi” qasırğası 2012-ci ilin oktyabrında ölkənin şərq sahillərində böyük dağıntılara səbəb oldu. Oktyabrın 29-da qasırğanın təsiri xüsusilə Nyu-York və Nyu-Cersi ştatlarında ağır hiss edildi. Küçələr su altında qaldı, nəqliyyat sistemi iflic oldu, milyonlarla insan elektrik enerjisiz qaldı.
“Sendi” qasırğası Karib hövzəsindən başlayaraq ABŞ-ın şərq sahillərinə doğru irəlilədi. Fırtına güclü küləklər, leysan yağışları və dəniz suyunun səviyyəsinin yüksəlməsi ilə müşayiət olundu.
2012-ci il oktyabrın 29-da qasırğa Nyu-Cersi sahillərinə çatdı. Atlantik okeanından gələn su Nyu-Yorkun bəzi ərazilərini basdı. Aşağı Manhettendə küçələr və tunellər su altında qaldı, metro sisteminə ciddi ziyan dəydi.
Dünyanın ən böyük maliyyə mərkəzlərindən biri olan Nyu-Yorkda həyatın adi axarı pozuldu. Müəssisələr bağlandı, nəqliyyat əlaqələri dayandı, sakinlər təhlükəsiz ərazilərə köçürüldü.
Qasırğanın vurduğu zərbələr elektrik şəbəkələrində genişmiqyaslı fasilələrə səbəb oldu. Milyonlarla insan elektrik enerjisi, bəzi ərazilərdə isə içməli su və digər əsas xidmətlərdən məhrum qaldı.
Xəstəxanalar, yaşayış binaları və ictimai infrastruktur ciddi çətinliklərlə üzləşdi. Bəzi sakinlər evlərini tərk etməyə məcbur oldular. Fövqəladə xidmətlər insanların xilas edilməsi, təxliyəsi və ilkin ehtiyaclarının qarşılanması üçün səfərbər edildi.
“Sendi” qasırğası ABŞ-da və Karib hövzəsində insan tələfatına səbəb oldu. ABŞ üzrə qasırğa ilə əlaqələndirilən ölüm hallarının sayı müxtəlif hesablamalarda fərqlənsə də, onlarla insanın həyatını itirdiyi məlumdur.
Fəlakətin iqtisadi zərəri də olduqca böyük idi. ABŞ-da dəymiş zərər təxminən 65 milyard dollar həcmində qiymətləndirilirdi. Yaşayış evləri, yollar, elektrik şəbəkələri və digər infrastruktur obyektləri zərər gördü.
Qasırğanın yaratdığı təhlükə təkcə küləyin sürəti ilə bağlı deyildi. Fırtına zamanı dəniz suyunun sahilə doğru qalxması, yüksək gelgit və sahilboyu ərazilərin coğrafi xüsusiyyətləri daşqın riskini artırdı.
Hadisə göstərdi ki, hətta inkişaf etmiş infrastruktur sistemlərinə malik ölkələr də böyük təbii fəlakətlər qarşısında ciddi sınaqlarla üzləşə bilər.
“Sendi”dən sonra ABŞ-da sahilboyu ərazilərin müdafiəsi, elektrik sistemlərinin dayanıqlığı, daşqın risklərinin qiymətləndirilməsi və fövqəladə hallara hazırlıq məsələləri daha geniş müzakirə olunmağa başladı.
Mütəxəssislər sahil şəhərlərində iqlim risklərinin, dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinin və ekstremal hava hadisələrinin mümkün nəticələrinin nəzərə alınmasının vacibliyini vurğuladılar.
“Sendi” qasırğası göstərdi ki, təbii fəlakətlər qarşısında ən böyük üstünlük yalnız güclü iqtisadiyyata və müasir texnologiyalara sahib olmaq deyil. Əvvəlcədən hazırlıq, düzgün xəbərdarlıq sistemi və vaxtında görülən tədbirlər insan həyatını xilas etmək üçün həlledici rol oynayır.
2012-ci ilin oktyabrında baş verən hadisələr ABŞ-ın şərq sahillərində yaşayan milyonlarla insanın həyatına təsir göstərdi və təbii fəlakətlərə hazırlığın əhəmiyyətini bütün dünyaya bir daha xatırlatdı.
MUASİRMEDİA.AZ
