Qızıl Xaçın tarixində dönüş: Bir humanitar ideya necə dünya hərəkatına çevrildi?
Müharibələrin, silahlı qarşıdurmaların və humanitar böhranların insan həyatına vurduğu zərəri azaltmaq məqsədilə yaranan Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Hərəkatının tarixi XIX əsrə gedib çıxır. 29 oktyabr 1863-cü ildə Cenevrədə keçirilən beynəlxalq toplantı bu hərəkatın formalaşmasında mühüm mərhələlərdən biri
Qızıl Xaç hərəkatının yaranmasında isveçrəli humanist Anri Dünanın xüsusi rolu olub. O, 1859-cu ildə Solferino döyüşündən sonra yaralı əsgərlərin ağır vəziyyətinin şahidi olmuşdu. Döyüş meydanında tibbi yardımın çatışmazlığı və yaralıların taleyi onu dərindən sarsıtmışdı.
Dünan sonradan müharibə qurbanlarına yardım göstərilməsi üçün könüllü təşkilatların yaradılmasını və yaralıların milliyyətindən asılı olmayaraq qorunmasını təklif etdi. Onun təşəbbüsləri beynəlxalq humanitar hüququn inkişafına təkan verdi.
1863-cü ilin oktyabrında Cenevrədə müxtəlif ölkələrin nümayəndələrinin iştirakı ilə toplantı keçirildi. Məqsəd müharibə zamanı yaralı əsgərlərə yardım göstərə biləcək milli yardım komitələrinin yaradılması ideyasını müzakirə etmək idi.
Bu təşəbbüs sonradan Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin və daha geniş beynəlxalq humanitar hərəkatın inkişafı üçün əsas yaratdı. 1864-cü ildə isə ilk Cenevrə Konvensiyası qəbul edildi. Həmin sənəd yaralı hərbçilərin müdafiəsi və onlara yardım göstərilməsi ilə bağlı beynəlxalq qaydaların formalaşmasında mühüm addım oldu.
Təşkilatın əsas məqsədi müharibə və fəlakətlər zamanı insanların həyatını və sağlamlığını qorumaq, əzabları azaltmaq və ehtiyacı olanlara ayrı-seçkilik etmədən yardım göstərməkdir.
Qızıl Xaç və Qızıl Aypara qurumları müxtəlif ölkələrdə təbii fəlakətlər, müharibələr, qaçqınlıq və digər humanitar böhranlar zamanı tibbi, sosial və fövqəladə yardım fəaliyyətləri həyata keçirirlər.
Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti ölkəmizdə humanitar yardım sahəsində fəaliyyət göstərən təşkilatlardan biridir. Cəmiyyət ehtiyacı olan insanlara dəstək, fövqəladə vəziyyətlərdə yardım və humanitar prinsiplərin təşviqi istiqamətində çalışır.
Münaqişələrdən zərər çəkmiş şəxslərin, məcburi köçkünlərin və həssas vəziyyətdə olan ailələrin ehtiyaclarının qarşılanması humanitar fəaliyyətin əhəmiyyətini bir daha göstərir.
Qızıl Xaç hərəkatının yaranması bir həqiqəti ortaya qoydu: müharibələr nə qədər ağır olsa da, insan həyatına hörmət və ehtiyacı olanlara yardım prinsipi qorunmalıdır.
29 oktyabr 1863-cü ildə keçirilən toplantı humanitar əməkdaşlığın inkişafında əlamətdar mərhələ kimi xatırlanır. Bu gün həmin tarix insanlıq, mərhəmət və müharibə qurbanlarının müdafiəsi ideyalarının əhəmiyyətini yada salır.
MUASİRMEDİA.AZ
